Nguyên lý và cấu tạo của động cơ không đồng bộ 3 pha

Động cơ không đồng bộ 3 pha giống như máy phát điện xoay chiều giúp chuyển đổi năng lượng điện thành cơ năng, cung cấp moment lực. Ưu điểm dễ dàng điều khiển, lắp đặt và có chi phí đầu tư thấp, sử dụng phổ biến trong các máy móc công nghiệp hiện nay.

Xem thêm về động cơ không đồng bộ 3 pha trên: wikipedia

Cấu tạo của động cơ không đồng bộ 3 pha

Động cơ không đồng bộ 3 pha có cấu tạo như hình trên, có hai phần chính để cho động cơ hoạt động là phần Stator và phần quay của động cơ.

Phần Stato (đứng yên)

Bao gồm có lõi thép, cuộn dây Stator và vỏ máy. Khi cho dòng điện chạy qua nó, điện năng sẽ biến đổi thành hệ thống các đường sức từ trường lông có hướng, khép kín trên mạch từ.

Lõi thép

  • Được ép trong vỏ máy làm nhiệm vụ dẫn từ
  • Lõi thép Stator có hình trụ do các lá thép kỹ thuật điện được dập rãnh bên trong ghép lại với nhau tạo thành các rãnh.
  • Mỗi lá thép kỹ thuật đều được phủ sơn cách điện để giảm hao tổn do dòng xoáy gây nên
  • Phía trong có xẻ rãnh để đặt dây quấn

Dây quấn

– Dây quấn Stator làm bằng dây đồng, bọc cách điện, đặt trong các rãnh của lõi thép
– Sơ đồ triển khai dây quấn ba pha đặt trong 12 rãnh

  • Dây quấn pha A trong các rãnh 1,4,7,10
  • Dây quấn pha B trong các rãnh 3,6,9,12
  • Dây quấn pha C trong các rãnh 5,8,11,2
  • Dòng xoay chiều ba pha chạy trong ba pha dây quấn Stator sẽ tạo ra từ trường quay

Vỏ máy

  • Giữ chặt lõi thép và cố định máy trên bệ
  • Được làm bằng nhôm hoặc gang
  • Hai đầu có nắp máy, trong nắp có ổ đỡ trục
  • Vỏ và nắp máy còn dùng để bảo vệ máy

Phần quay của động cơ (Rotor)

Rotor cũng bao gồm lõi thép và dây quấn

Lõi thép

  • Có cấu tạo gồm các lá thép kỹ thuật điện giống Stator, các lá thép này lấy từ phần ruột bên trong khi dập lá thép Stator
  • Mặt ngoài có xẻ rãnh đặt dây quấn rotor, ở giữa có lỗ để gắn với trục máy
  • Trục máy được gắn với lõi thép rotor và làm bằng thép tốt

Dây quấn

Dây quấn được đặt trong lõi thép rotor và phân làm 2 loại chính: Loại rotor lồng sóc và loại rotor kiểu dây quấn

– Rotor lồng sóc

  • Rotor lồng sóc của các máy công suất lớn hơn 100 kW là các thanh đồng đặt trong rãnh của lõi thép, hai đầu nối ngắn mạch bằng hai vòng đồng tạo thành lồng sóc
  • Đối với động cơ công suất nhỏ, lồng sóc được chế tạo bằng cách đúc nhôm vào các rãnh lõi thép rotor, tạo thành thanh nhôm, hai đầu đúc vòng ngắn mạch và cách làm mát.

– Rotor dây quấn

  • Giống dây quấn Stator
  • Dây quấn ba pha của rotor đấu sao, ba đầu còn lại được nối với ba vành trượt làm bằng đồng gắn ở một đầu trục, cách điện với nhau và với trục.
  • Thông qua chổi than và vành trược, có thể nối dây quấn rotor với điện trở phụ bên ngoài khi làm việc bình thường, dây quấn rotor được nối ngắn mạch.

Nguyên lý hoạt động của động cơ không đồng bộ 3 pha

Khi chúng ta cấp điện áp 3 pha vào đầu cuộn dây của động cơ, trong stator sẽ có một từ trường, từ trường này sẽ quét qua các thanh đồng của rotor, sẽ tạo ra dòng điện kín bên trong đó, làm xuất hiện các suất điện động và dòng điện cảm ứng.

Hai lực tương tác giữa từ trường quay và dòng điện cảm ứng này sẽ tạo ra momen quay tác động lên rotor, làm rotor quay theo chiều của từ trường với tốc độ gần bằng tốc độ của từ trường quay.

Thông số của động cơ không đồng bộ 3 pha

Công suất định mức được ghi trên máy là công suất trên đầu trục động cơ. Nó gồm các thông số cơ bản sau:

  • Công suất định mức Pđm (kW, W)
  • Điện áp định mức Uđm (V)
  • Dòng điện động cơ Iđm (A)
  • Tốc độc quay định mức nđm
  • Hiệu suất làm việc định mức 1%
  • Hệ số công suất định mức Cos

Lưu ý trong chọn động cơ không đồng bộ 3 pha công suất lớn cho tải

Phải tính toán công suất động cơ dư ra dựa trên các số liệu trên ấy, để đảm bảo công suất động cơ đầu ra đủ để cho tải hoạt động bền bỉ và ổn định.

Tùy theo cấp điện áp và đặc tính của phụ tải, người ta đấu động cơ hình sao hay tam giác cho phù hợp quá trình hoạt động. Và cần phải lưu ý về công suất của động cơ khi thay đổi hai các nối này.

  • Cách đấu tam giác cho động cơ
  • Đấu hình sao

Nếu có thắc mắc vui lòng liên hệ để được tư vấn trực tiếp miễn phí.

Add your comment

Bảo mật thanh toán

Tất cả thông tin thanh toán của bạn đều được chúng tôi bảo mật tuyệt đối

Đổi trả miễn phí

Đổi trả miễn phí trong vòng 3 ngày nếu phát hiện lỗi của nhà sản xuất

Miễn phí vận chuyển

Miễn phí vận chuyển khu vực nội thành Hà Nội